8 Şubat 2016

Al-Massir/Kader..

“Fikirlerin kanatları vardır, kimse insanlara ulaşmasına engel olamaz.”İbn Rüşd

kader,1997 fransız-mısır yapımı ibn-i rüşt'ü anlatan 7,3 imbd puanına sahip bir film.
endülüs'ün yetiştirdiği en önemli filozofu olan ibni rüştü'ün hayatından bir kesit sunuyor film.
ibni rüşt ki islam felsefesinin en büyük ve önemli aristocu,meşşai filozofu.
aristo'ya yazdığı şerhleriyle ünlü bir düşünür.batıda ona yazdığı şerhlerden dolayı commenatator lakabı verilmiş.


olaylar endülüs'e geçtiği için pek çok ayrıntı dikkatinizi celp edebilir ve tuhafınıza gidebilir.
ama  olaylar hangi zaman diliminde geçerse geçsin müslümanların hayata bakışları,islamı anlayışları ve birbirlerine karşı tavırları sanırım hep aynı.
aklı ve kur'an'ı bir kenara bırakıp iki ayet ezberleyip dinde alim olduğunu zannedenlerin öyküsü.
günümüzden hiçbir farkı yok yani.
izleyin derim filmi gayet güzel.


filmden bazı replikler:
“Fikirler sen unutulup gittikten asırlar sonra da yaşayacak.” 

“İlahi vahyin öznel tevilinin diğerlerinden sahih olduğu iddia edilirse ümmet parçalanır. Ve hepimiz bu parçalanmanın ve ayrılmanın sorumluluğunu taşırız.”

“Kimse tüm gerçeği bildiğini iddia edemez.”

Vahiy yalnızca, kendisine akıl bahşedilenlere hitap eder,ki o da insandır.
Şeriat akıl ve vahiyle beranerdir.Şeriar;sebep,illet,vesile ve gayelere dayanır.
Vahiy aklı tamamlar,akıl da vahyi.
Gençler dini cahillik sayarlar,yetişkinler de cahilliği din sanırlar.


filmin özeti 
Hem cahillikle, hem de din sömürüsüyle savaş veren, İslam tarihinin en önemli reformcu bilginlerinden İbn Rüşd'ü odağına alan film, genel hatlarıyla Ortaçağ Avrupası'ndan başlamak üzere, Endülüs , o dönem İslam düşünürleri arasındaki temel tartışmalar, Endülüs'ün siyasi yapısı, felsefe-din tartışması gibi bir çok konuya değinmektedir. Bir Hıristiyan bilginin İbn Rüşd’ün kitaplarını tercüme ettiği için yakıldığı bir ortamda ilimle tanışmak isteyen Hıristiyan bir genç İspanya’nın Müslüman tarafına, Endülüs’e geçiyor. İbn Rüşd’ün yanına… Burada, kadınlı, erkekli, şen şakrak sofralar karşılıyor onu. Kadınların sözünün alabildiğine geçtiği Rüşd’ün evinde, diğer genç öğrencilerle beraber ders görmeye başlıyor. Film bu gencin yanı sıra, daha çok İbn Rüşd’ün kendisi, çocukları, öğrencisi olan halife oğlu, bunların yanı sıra halife ve başka karakterler eşliğinde Endülüs’ün kültürel ve siyasi ortamı üzerine yoğunlaşıyor.


tarailer


soundtracklardan bir kesit


ibn rüşt


vvikipedi

Edebiyatta İbn-i Rüşd

Orta Çağ'ın Avrupalı skolastiklerinin kendisine gösterdikleri saygıdan ötürü Dante, İbn Rüşd'ü İlahi Komedya'da diğer büyük paganfilozoflarla beraber "iltifatın üne borçlu olunduğu" Limbo'da göstermiştir.

Eserleri

İbn Rüşd'ün siyasetdinhukuktıp ve felsefenin pek çok alanında 150'den fazla eser kaleme aldığı bilinmektedir.[6] Özellikle Aristo'nunOrganon külliyatı üzerine yazdığı pek çok şerh vardır. Bu şerhlerin boyutları küçük, orta ve büyük olmak üzere üç çeşittir. Küçük ve orta şerhler, ekseriya eserin tamamının şerhi olmamakla beraber bâzı kapalı ifadelerin sayfalar boyu analiz edildiği çalışmalardır. Biz burada İbn Rüşd'ün eserlerinin çokluğunun yanında birçok dile tercüme edildiğini de göz önünde bulundurarak çalışmaları hakkındaki bilgileri ayrıntısıyla aktaracağız.

Organon


Îsâġūcî[değiştir | kaynağı değiştir]

İbn Rüşd, Îsâġūcî adıyla Organon'un altı kitaplık külliyatına giriş mahiyetinde bir eser kaleme almıştır. Benzeri bir örneği İbn Sina'nın Şifa Külliyatı'na yazdığı el-Medhal isimli çalışmada görmekteyiz. İbn Rüşd bu eser için iki şerh kaleme almış, bunlardan eż-Żarûrî fi’l-manŧıķ adlı özetin İbrânî harfleriyle Arapça metninin iki nüshası günümüze ulaşmış[7], ancak İbrânîce ve Latince tercümeleri kaybolmuştur.[8]

Telħîśu medħali furfuryus[değiştir | kaynağı değiştir]

Telħîśu medħali furfuryus adını taşıyan ve yukarıdaki eser üzerine yaptığı orta hacimde bir şerh kaleme almıştır.[9] William de Lune tarafından Averrois, Commentarium medium. Super libri introductionum Porphyrii adıyla Latinceye tercüme edilen bu şerhin bir de İbrânîce tercümesi bulunmaktadır. Her iki tercüme Jacob Mantino tarafından yayımlanmıştır (Venedik, 1560). Herbert A. Davidson, Latince ve İbrânîce çevirilere dayanarak eseri İngilizce’ye tercüme edip “Corpus Commentariorum Averrois in Aristotelem” serisi içerisinde neşretmiştir[10][8]

Kategoriler üzerine çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Kitâbü’l-Maķūlât (Categorias)[değiştir | kaynağı değiştir]

Aristo'nun Kategoriler eserinin çevirisidir. Filozof bu esere iki şerh yazmış, Arapça küçük şerhinin orijinali kaybolmuştur. Palmesli Abraham’ın "Epistola de Primitate Praedicatorum" adıyla yaptığı Latince tercümesi basılmış olup (Venedik 1560) İbrânîce çevirisi kayıptır.[8]

II. Telħîśu Kitâbi’l-Maķūlât/Katıguryas (Kategoriler Şerhi)[değiştir | kaynağı değiştir]

Yukarıdaki Kategoriler çevirisine yazmış olduğu orta şerhtir. Arapça yazma nüshaları da günümüze ulaşmıştır.[11][12][13] İbrânî harfleriyle yazılmış olan Arapça orijinalinden sadece bir nüsha mevcuttur.[14] Orta şerhin Arapça metnini Maurice Bouyges neşretmiş (Beyrut, 1932), Gérard Jéhami daha sonra Floransa, Leiden ve Meşhed nüshalarını esas alarak bunu Telħîśu Manŧıķı Arisŧo içinde (Beyrut 1982, s. 1-77) yeniden yayımlamıştır. Bu orta şerh üç defa Latinceye tercüme edilmiştir. Jacob Mantino tarafından Commentum Averrois cordubensis expositione media adıyla yapılan çeviri basılmış (Venedik, 1552, 1562, 1573), anonim olduğu anlaşılan ikinci çeviri Liber praedicamentorum Aristotelis cum commeentariis Averrois (Lyon, 1542), yine anonim olan bir başka çeviri de Padoalı Nicolet tarafından Commentum Auerois super librum predica-mentorum Aristotelis (Venedik, 1483) adıyla yayımlanmıştır. Ayrıca Zacharias Zenari’nin 1560’ta Venedik’te eserin yeni ve farklı bir edisyonunu yaptığı görülmektedir. Eserin Jacob ben Abba-Mari Anatolio tarafından Napoli’de yapılan İbrânîce çevirisinden de günümüze iki nüsha ulaşmıştır.[15] Herbert A. Davidson bu eseri Arapça, İbrânîce ve Latince tercümelerine dayanarak Middle Commentary on Aristotle’s Categoriae adıyla İngilizceye çevirmiş ve “Corpus Commentarium Averrois in Aristotelem” serisi içerisinde yayımlamış (Cambridge, 1969), Levi ben Gerson bu İbrânîce çeviri üzerine bir şerh yazmıştır.[8]

"Yorum Üzerine" üzerine çalışmaları[değiştir | kaynağı değiştir]

I. Kitâbu'l-İbâre (Περὶ Ἑρμηνείας / Peri Hermenias / De Interpretatione)[değiştir | kaynağı değiştir]

Aristo'nun Yorum Üzerine adlı eserinin Arapça çevirisidir. Balmesli Abraham tarafından Latinceye tercüme edilmiştir. İbn Rüşd, kendisinin Arapça çevirisi üzerine küçük ve orta olmak üzere iki şerh yazmıştır. Arapça küçük şerhin orijinali kaybolmuştur. Fakat bu şerhin Latincesi mevcut olup "Epithome in Libros Perihermenias" başlığı altında yayımlanmıştır (Venedik, 1560).[8]

II. Telhîsu Kitâbi'l-İbâre/Bari Ermenias ("Yorum Üzerine" Şerhi)[değiştir | kaynağı değiştir]

Yorum Üzerine adlı eserinin orta büyüklükteki şerhidir. Arapça orijinali günümüze ulaşmış ve Gérard Jéhami tarafından neşredilmiştir.[16] Bu şerhin Jacob Mantino’nun yaptığı, hâlen Venedik’te bulunan Latince tercümesi[17] Cominum de Tridino tarafından "Aristotelis Perihermenias Commentum Averrois Cordobensis Expositione Media" adıyla basılmıştır (Venedik, 1560). Eserin ayrıca William de Lune’nun yaptığı bir başka çevirisi daha vardır.[8]

Bâzı eserleri[değiştir | kaynağı değiştir]

Felsefe üzerine sayısız eseri vardır. Aristo'nun Organon külliyatı üzerine küçük, orta ve büyük olmak üzere pek çok şerhi vardır. Şunları sıralayalım:
  • Organon'a Giriş (İsagoci)
  • Organon'a Giriş Şerhi (Leiden Üniversitesi Ktp., nr. 2073, 2820; William de Lune tarafından Averrois, Commentarium medium. Super libri introductionum Porphyrii adıyla Latinceye çevrilen bu şerhin bir de İbrânîce tercümesi bulunmaktadır. Her iki tercüme Jacob Mantino tarafından yayımlanmıştır (Venedik, 1560). Herbert A. Davidson, Latince ve İbrânîce çevirilere dayanarak eseri İngilizceye tercüme edip “Corpus Commentariorum Averrois in Aristotelem” serisi içerisinde neşretmiştir.)
  • İkinci Analitikler Şerhi
  • Diyalektika Şerhi
  • Sofistika Şerhi
  • Poetika Şerhi
  • Retorika Şerhi
  • Devlet Şerhi

Bilim ve felsefe eserleri[kitap 1][değiştir | kaynağı değiştir]

  • Cevâmi, el-Hiss ve el-Mahsûs (Duyum ve Algı Üzerine)
  • Cevâmi, fî el-Felsefe (Felsefe Üzerine Değerlendirme)
  • Cevâmi Kitâb el-Nefs (Nefis Kitabı Üzerine Değerlendirme)
  • Cevâmi Kütûb Aristutâlîs fî el-Tabiîyyât ve el-İlahîyyât
  • Cevâmi Mâba'de't-tabî'a (Metafizik Üzerine Değerlendirme)
  • Cevâmi Siyâseti Eflâtun (Platon'un Devlet Kitabı Üzerine Değerlendirme)
  • Darûrî fî el-Mantık (Mantık Üzerine Zorunlu Bilgiler)
  • Darûrî fî el-Nahv (Nahiv Üzerine Zorunlu Bilgiler)
  • Kelâm 'ala el-Kelimeti ve el-İsm el Muştak (Kelime ve Türetilmiş İsimler Üzerine)
  • Kitâb el-Hayevân (Hayvanlar Üzerine)
  • Kitâb fî el-Fahsi an Mesâil Vaka'at fî el-'İlm el-İl'ahi fî Kitâb el-Şifâ lî İbn-Sina (İbn Sînâ'nın Şifâ'sının Metafizik Kısmındaki Problemlerin Açıklanması)
  • Makâle fî el-'Akl (Akıl Üzerine)
  • Makâle fî el-Cimri' el-Semâvî (Göksel Nesnelerin Doğası Üzerine)
  • Makâle fî el-Kıyâs (Kıyas Üzerine)
  • Makâle fî el-Kıyâs el-Şartî (Şartlı Kıyaslar Üzerine)
  • Makâle fî el-Mantık ve el-'İlm el-Tabî-î (Mantık ve Doğa Felsefesi Üzerine)
  • Makâle fî Hareket el-Felek (Feleklerin Hareketi Üzerine)
  • Makâle fî İttisâl el-'Akl el-Mufârık bî el-İnsân (Mufarık Aklın İnsanla İlişkisi Üzerine)
  • Mes'ele fî enne Allahe Tebâreke ve Te'ale ya'lemu el-Cüz'iyyât (Yüce Allah'ın Tekilleri Bilmesi Üzerine)
  • Mes'ele fî el-Zamân (Zaman Üzerine)
  • Mes'ele fî el-Hikme (Felsefe Problemleri)
  • Muhtasar el-Mecisti (Almagest'in Özeti)
  • Muhtasar Kitâb el-Mustasfâ lî el-Gazâlî (Gazâlî'nin Mustafâ Kitabı Üzerine)
  • Risâle el-Âsâr el-'Adiyye (Olağan Yapıtlar Üzerine)
  • Risâle el-Âsâr el-Ulviyye (Yüce Yapıtlar Üzerine)
  • Risâle el-Kevn ve el-Fesâd (Oluş ve Bozuluş Üzerine)
  • Risâle el-Nefs (Nefis Üzerine)
  • Risâle el-Semâ el-Tabî'î (Gökyüzü Üzerine)
  • Risâle el-Semâ ve el-'Âlem (Gökyüzü ve Evren Üzerine)
  • Risâle Mâba'de't-Tabî'a (Metafizik Üzerine)
  • Şerh Akîde el-İmâm el-Mebdî (İmam Medbî'nin Kurallarının Yorumu)
  • Şerh el-Kebir lî Kitab el-Nefs lî Aristutâlis (Aristoteles'in Nefis Kitabı'nın Büyük Yorumu)
  • Şerh Kitâb Aristutâlis fî el-Semâ ve el-'Âlem (Aristoteles'in Gökyüzü ve Evren Kitabının Yorumu)
  • Şerh Kitâb el-Burhân lî Aristutâlis (Aristoteles'in Burhan Kitabı'nın Yorumu)
  • Şerh Kitâb el-Kıyâs lî Aristutâlis (Aristoteles'in Kıyas Kitabı'nın Yorumu)
  • Şerh Kitâb el-Nefs lî Aristutâlis (Aristoteles'in Nefis Kitabı'nın Yorumu)
  • Şerh Kitâb Siyâset lî Eflatun (Platon'un Devlet Kitabı'nın Yorumu)
  • Şerh Mâba'di't-Tabî'a (Metafizik'in Yorumu)
  • Şerh Makâle el-İskender fî el-'Akl (İskender'in Akıl Hakkındaki Makalesi'nin Yorumu)
  • Tefsîr Mâba'de't-Tabî'a (İbn Sînâ'nın Tıp Özeti Kitabının Yorumu)
  • Tehâfüt el-Tehâfüt el-Felâsife (Filozofların Tutarsızlığı'nın Yorumu)
  • Telhîs İlâhiyyât lî Nikulâvus (Metafizik'in Özeti)
  • Telhîs Kitâb Aristoteles fî el-Cedel (Aristoteles'in Cedel Kitabının Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-'İbare lî Aristutâlis (İbare Kitabının Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Ahlâk lî Aristutâlis (Aristoteles'in Ahlak Kitabının Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Âsâr el-Ulviyye (Yüce Yapıtlar Kitabının Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Burhân lî Aristutâlis (Aristoteles'in Burhan Kitabı'nın Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Hâss ve el-Mahsûs (Duyum ve Algı Kitabının Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Hitabe lî Aristutâlis (Aritoteles'in Retorik Kitabı'nın Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Kevn ve el-Fesâd lî Aristutâlis (Aristoteles'in Oluş ve Bozuluş Kitabı'nın Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Kıyas lî Aristutâlis (Aristoteles'in Kıyas Kitabı'nın Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Ma'kûlât lî Aristutâlis (Aristoteles'İn Kategoriler Kitabı'nın Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Nefs lî Aristutâlis (Aristoteles'İn Nefis Kitabı'nın Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Safsata lî Aristutâlis (Aristoteles'in Safsata Kitabı'nın Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Semâ el-Tabiî (Gökyüzü Üzerine Kitabının Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Semâ ve el-'Âlem lî Aristutâlis (Aristoteles'İn Gökyüzü ve Evren Kitabının Özeti)
  • Telhîs Kitâb el-Şi'r lî Aristutâlis (Aristoteles'in Şiir Kitabı'nın Özeti)
  • Telhîs Kitâb Mâba'de't-Tabî'a (Metafizik Kitabının Özeti)
  • Telhîs Mantıki Aritutâlis (Aristoteles'in Mantık'ının Özeti)

Dinî eserleri[kitap 1][değiştir | kaynağı değiştir]

  • Bidâyet el-Müctehid ve Nihâyet el-Muktesid (İçtihâdın Başlangıcı ve Ilımlılığın Sonu)
  • Fasl el-Makâl fî mâ beyne el-Şerî'a ve el-Hikme min el-İttisâl (Felsefe ve Din İlişkisi Üzerine)
  • Keşf'an Menâhic el-Edille ve 'Akâ'id el-Mille (Milletlerin Akaidleri Hakkındaki Kanıtların Yöntemlerinin Keşfi)
  • Kitâb el-'Usûl el-Fıkh (Fıkıh Üzerine)
  • Makâle fî el-'Ümyu el-İlâhî (el-Damîme) (İlahi Körlük Üzerine)
=== Tıbbî eserleri[18]
  1. ^ Liz Sonneborn: Averroes (Ibn Rushd):He is an Arab, Muslim scholar, philosopher, and physician of the twelfth century, The Rosen Publishing Group, 2005 (ISBN 1404205144ISBN 978-1-4042-0514-7) p.31 [2]
  2. ^ Leaman 2002, s. 27
  3. ^ Fakhry 2001, s. 1
  4. ^ "H-Net Reviews". H-net.org. Erişim tarihi: 2012-10-13.
  5. ^ "Spinoza on Philosophy and Religion: The Averroistic Sources".
  6. ^ Hacı Yunus Apaydın, "İbn Rüşd'ün Hukuk Anlayışı", İbn-i Rüşd Kongresi Tebliğleri, 14 Mart 1993, Kayseri, 1993, s. 148.
  7. ^ Bibliothèque Nationale, Hebrew, nr. 1008; Münih Staatsbibliothek, nr. 964
  8. ^ a b c d e f Bekir Karlığa, "İbn Rüşd", DİA, XX, 275.
  9. ^ Leiden Üniversitesi Ktp., nr. 2073, 2820; Floransa Biblioteca Medicea Laurentino, nr. 54, 180; Oxford Bodleian Library, nr. 209, 499
  10. ^ Middle Commentary on Porphyry’s Isagoge, Cambridge 1969)
  11. ^ Floransa, Laurentino, nr. 54, 180; Leiden Üniversitesi Ktp., nr. 1691
  12. ^ Dârü’l-kütübi’l-Mısriyye, nr. 246
  13. ^ Meşhed Âsitâne-i Kuds-i Rezevî Ktp., nr. 3980
  14. ^ Bibliothèque Nationale, Hebrew, nr. 1008
  15. ^ Bibliothèque Nationale, Hebrew, nr. 925; Floransa, Laurentino, Hebreu Plut, nr. LXXXVIII
  16. ^ Telħîśu Manŧıķı Arisŧo içinde, Beyrut 1982, s. 79-134
  17. ^ Biblioteca Sancti Marci, nr. 3264, f. 20
  18. ^ name=":0" group="kitap" /> ===
    • Cümletün min el-Edviye el-Müfred (Müfred İlaçlar Hakkında)
    • Kavl fî Âlât el-Teneffüs (Solunum Üzerine)
    • Kelâm fî İhtisâr el-İlel ve el-A'râd lî Câlînûs (Galenos'un Hastalıklar ve Belirtileri Kitabı Üzerine)
    • Kitâb el-Külliyât fî el-Tıb (Tıp Külliyatı)
    • Kitâb fî Hıfz el-Sıhha (Sağlığın Korunması Üzerine)
    • Makâle fi Asnâf el-Mizâc (Mizaç Türleri Üzerine)
    • Makale fî el-Mizâc (Mizaç Üzerine)
    • Makâle fi el-Tiryâk (Tiryak Üzerine)
    • Makâle fî Hummeyât el-'Ufûn (Ateşli Hastalıklar Üzerine)
    • Mes'eletün fî Nevâib el-Hummâ (Humma Hastalığıyla İlgili Sorunlar)
    • Resâil İbn Rüşd el-Tıbbiyye (İbn Rüşd'ün Tıp Makaleleri)
    • Şerh Urcûze lî İbn Sinâ (İbn Sînâ'nın Tıp Özeti Kitabının Yorumu)
    • Telhîs el-Nisfu el-Sâni min Kitâb Hilet el-Beri lî Câlînûs (Galenos'un Hastalıklardan Korunma Kitabı'nın İkinci Bölümünün Özeti)
    • Telhîs Evvelu Kitâb el-Edviye el-Müfrede (Müfred İlaçlar'ın Birinci Kitabının Özeti)
    • Telhîs Kitâb el-Hummeyyât lî Câlînûs (Galenos'un Humma Kitabının Özeti)
    • Telhîs Kitâb el-İlel ve el-A'râz li Câlînûs (Galenos'un Hastalıklar ve Belirtileri Kitabının Özeti)
    • Telhîs Kitâb el-Kuvvâ el-Tabî'iyye lî Câlînûs (Galenos'un Doğal Kuvvetler Kitabının Özeti)
    • Telhîs Kitâb el-Mizâc lî Câlînûs (Galenos'un Mizaç Kitabı'nın Özeti)
    • Telhîs Kitâb Ustukussât li Câlînûs (Galenos'un İlkeler Kitabı'nın Özeti)

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

yorumlarınız için teşekkür ederim :)